فراخوان ارسال گزارش‌های سیاستی روستایی

مرکز سیاست‌پژوهی روستایی ـ پایگاه علمی توسعه روستایی

از مسئله روستایی تا پیشنهاد سیاستی

مرکز سیاست‌پژوهی روستایی با هدف ایجاد پیوند میان دانش پژوهشی، داده‌های موجود و مسائل واقعی مناطق روستایی، از پژوهشگران، اعضای هیئت علمی، دانشجویان تحصیلات تکمیلی، کارشناسان و متخصصان حوزه توسعه روستایی دعوت می‌کند گزارش‌های سیاستی و تحلیلی خود را برای بررسی و انتشار در پایگاه علمی توسعه روستایی ارسال کنند.

هدف این فراخوان، فراهم کردن بستری برای شناسایی و تحلیل مسائل واقعی مناطق روستایی و تبدیل یافته‌های پژوهشی و داده‌های موجود به پیشنهادهای روشن، مستند و قابل استفاده برای سیاست‌گذاران، مدیران و برنامه‌ریزان است.

گزارش‌های منتخب پس از بررسی و تأیید علمی و نگارشی، در پایگاه علمی توسعه روستایی منتشر خواهند شد. همچنین مجموعه گزارش‌های پذیرفته‌شده در قالب کتابچه مجموعه گزارش‌های سیاستی روستایی منتشر خواهد شد.

محور اصلی گزارش

گزارش ارسالی باید حول یک مسئله مشخص در حوزه روستایی شکل گرفته باشد و صرفاً یک مقاله علمی یا مرور ادبیات نباشد.

موضوع گزارش می‌تواند به یکی از مسائل جاری یا آینده مناطق روستایی ایران مربوط باشد؛ از جمله:

• جمعیت، سالمندی و کاهش جمعیت روستاها

• مهاجرت و ماندگاری جمعیت روستایی

• اشتغال، معیشت و فقر روستایی

• تنوع‌بخشی اقتصادی و کسب‌وکارهای روستایی

• کشاورزی و آینده نظام‌های تولید روستایی

• تغییرات اقلیمی و سازگاری روستاها

• منابع آب و مسائل محیط‌زیستی

• خدمات عمومی و زیرساخت‌های روستایی

• دسترسی به آموزش، بهداشت، حمل‌ونقل و خدمات دیجیتال

• گردشگری روستایی

• صنایع‌دستی و اقتصاد محلی

• کارآفرینی و نوآوری در مناطق روستایی

• حکمرانی محلی و مدیریت روستایی

• شوراها و دهیاری‌ها

• مشارکت اجتماعی و سرمایه اجتماعی

• نابرابری فضایی و تفاوت سطح توسعه روستاها

• سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه روستایی

• ارزیابی طرح‌های اجراشده در مناطق روستایی

• طرح‌های آبادانی و پیشرفت منظومه‌های روستایی

• فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی در توسعه روستایی

• تاب‌آوری اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی

• آینده‌پژوهی و آینده روستاهای ایران

• مسائل خاص روستاهای مرزی، کوهستانی، کم‌جمعیت و در معرض تخلیه

• سایر مسائل نوظهور و اولویت‌دار توسعه روستایی

محورهای فوق محدودکننده نیستند و گزارش‌هایی که به مسائل جدید، کمتر شناخته‌شده یا دارای اهمیت سیاستی بپردازند نیز مورد استقبال قرار خواهند گرفت.

ساختار الزامی گزارش

برای حفظ یکپارچگی گزارش‌ها و امکان انتشار آنها در قالب مجموعه کتابچه، گزارش‌های ارسالی باید حداکثر در ۱۰ صفحه تنظیم شوند و ساختار زیر را داشته باشند:

۱. مسئله

در این بخش باید مسئله اصلی به‌صورت روشن، دقیق و مبتنی بر شواهد توضیح داده شود.

پرسش اصلی این است:

چه مسئله‌ای در مناطق روستایی وجود دارد و ابعاد آن چیست؟

در صورت امکان، مسئله باید با استفاده از آمار، داده‌های معتبر، مطالعات انجام‌شده، شواهد محلی یا مقایسه‌های فضایی توضیح داده شود.

۲. ضرورت و اهمیت سیاستی

در این بخش باید توضیح داده شود که چرا مسئله موردنظر نیازمند توجه سیاست‌گذاران و مدیران است، تداوم آن چه پیامدهایی دارد و چرا سیاست‌ها یا اقدامات موجود برای حل آن کافی نیستند.

۳. هدف گزارش

هدف باید مشخص، محدود و قابل دستیابی باشد.

گزارش می‌تواند یک هدف اصلی و در صورت نیاز چند هدف فرعی داشته باشد؛ اما از بیان اهداف کلی و غیرقابل سنجش پرهیز شود.

۴. تحلیل و شواهد

در این قسمت، نویسنده باید شواهد موجود درباره مسئله را ارائه و تحلیل کند.

استفاده از موارد زیر توصیه می‌شود:

• داده‌های آماری معتبر

• نتایج پژوهش‌های پیشین

• داده‌های میدانی

• گزارش‌های رسمی

• اسناد و برنامه‌های سیاستی

• داده‌های مکانی و منطقه‌ای

• مطالعات تطبیقی

• تجربه سایر کشورها یا مناطق

• تحلیل روندهای گذشته و موجود

این بخش باید به فهم علل، ابعاد و پیامدهای مسئله کمک کند.

۵. پیشنهادهای سیاستی

مهم‌ترین بخش گزارش، ارائه پیشنهادهای مشخص و قابل استفاده است.

پیشنهادها باید تا حد امکان:

• مشخص و عملیاتی باشند؛

• بر شواهد ارائه‌شده در گزارش تکیه کنند؛

• مخاطب یا نهاد مسئول اجرای آنها مشخص باشد؛

• سطح مداخله آنها، مانند ملی، استانی، شهرستانی یا محلی، روشن باشد؛

• با شرایط و محدودیت‌های واقعی مناطق روستایی سازگار باشند.

از ارائه توصیه‌های کلی مانند «افزایش حمایت از روستاها»، «توجه بیشتر به روستاییان» یا «تقویت زیرساخت‌ها» بدون توضیح سازوکار اجرا پرهیز شود.

۶. خروجی مورد انتظار

در پایان گزارش باید به‌صورت روشن بیان شود که اجرای پیشنهادهای ارائه‌شده چه تغییر یا نتیجه قابل انتظاری ایجاد خواهد کرد.

این خروجی می‌تواند در قالب بهبود یک شاخص، اصلاح یک فرایند، تغییر یک سیاست، ایجاد یک سازوکار اجرایی یا کاهش یک مسئله مشخص تعریف شود.

گزارش سیاستی باید به چه پرسشی پاسخ دهد؟

برای حفظ ماهیت سیاست‌پژوهی گزارش‌ها، پیشنهاد می‌شود نویسندگان پیش از ارسال، به این زنجیره پاسخ دهند:

مسئله چیست؟ → چرا مهم است؟ → چه شواهدی درباره آن وجود دارد؟ → علت یا عوامل اصلی چیست؟ → چه اقدامی می‌توان انجام داد؟ → چه نهادی باید اقدام کند؟ → نتیجه مورد انتظار چیست؟

گزارش‌هایی که صرفاً به توصیف یک مسئله یا مرور مطالعات پیشین محدود شوند، در اولویت انتشار قرار نخواهند گرفت.

مشخصات نویسنده

در ابتدای گزارش، مشخصات نویسنده یا نویسندگان درج شود:

نام و نام خانوادگی:
سمت / وابستگی سازمانی:
شماره تماس:
ایمیل:
آدرس:

در صورت وجود چند نویسنده، مشخصات همه نویسندگان درج شود.

شیوه تنظیم و قالب‌بندی گزارش

برای ایجاد هماهنگی میان گزارش‌های منتشرشده، رعایت قالب زیر الزامی است:

گزارش باید به زبان فارسی، با نگارش علمی و ویرایش‌شده تهیه شود.

حداکثر حجم گزارش: ۱۰ صفحه

نویسندگان باید از درج مطالب زائد، تکرار ادبیات و مباحثی که ارتباط مستقیمی با مسئله سیاستی ندارند خودداری کنند. محدودیت حجم به این دلیل تعیین شده است که گزارش‌ها در قالبی کوتاه، روشن و قابل استفاده برای مدیران و تصمیم‌گیران ارائه شوند.

منابع و استنادها

تمام داده‌ها، آمار، یافته‌های پژوهشی، نقل‌قول‌ها و ادعاهای تخصصی باید دارای منبع معتبر باشند.

منابع باید در پایان گزارش و با یک شیوه استناددهی یکسان درج شوند.

اولویت با استفاده از:

• منابع علمی معتبر؛

• گزارش‌های رسمی دستگاه‌های اجرایی؛

• داده‌های آماری رسمی؛

• اسناد سیاستی و برنامه‌های توسعه؛

• گزارش‌های نهادهای معتبر ملی و بین‌المللی؛

• مطالعات میدانی و داده‌های مستند محلی

است.

فرایند بررسی و انتشار

گزارش‌های دریافت‌شده ابتدا از نظر ارتباط با موضوع فراخوان، ساختار، کیفیت نگارشی، استنادپذیری و برخورداری از ماهیت سیاستی بررسی خواهند شد.

گزارش‌های منتخب پس از طی فرایند بررسی و ویرایش، در پایگاه علمی توسعه روستایی منتشر می‌شوند.

همچنین گزارش‌های پذیرفته‌شده در دوره فراخوان، در قالب یک کتابچه مجموعه گزارش‌های سیاستی روستایی گردآوری و منتشر خواهند شد.

انتشار گزارش در پایگاه و کتابچه به معنای تأیید همه دیدگاه‌های مطرح‌شده توسط پایگاه نیست و مسئولیت علمی و محتوایی گزارش بر عهده نویسنده یا نویسندگان آن خواهد بود.

چگونه گزارش خود را ارسال کنیم؟

پژوهشگران و علاقه‌مندان می‌توانند گزارش خود را پس از رعایت ساختار و قالب تعیین‌شده، از طریق یکی از روش‌های زیر ارسال کنند:

ایمیل دریافت آثار:
report@toseroostai.ir

همچنین امکان ارسال گزارش از طریق شبکه‌های اجتماعی پشتیبان پایگاه علمی توسعه روستایی وجود دارد.

لطفاً در عنوان پیام ارسالی عبارت «فراخوان گزارش سیاستی روستایی» و عنوان گزارش درج شود.

مهلت ارسال

آخرین مهلت ارسال گزارش‌ها: پایان مهرماه ۱۴۰۵

گزارش‌ها پس از دریافت و بررسی، در صورت تأیید برای انتشار در پایگاه علمی توسعه روستایی و مجموعه کتابچه گزارش‌های سیاستی آماده خواهند شد.

از پژوهش درباره روستا تا پیشنهاد برای روستا

مرکز سیاست‌پژوهی روستایی تلاش می‌کند بستری برای تبدیل پژوهش، داده و تجربه کارشناسی به شواهد قابل استفاده در تصمیم‌گیری ایجاد کند.

اگر در یک پژوهش دانشگاهی، مطالعه میدانی، طرح اجرایی یا تجربه حرفه‌ای با یک مسئله مشخص در مناطق روستایی مواجه شده‌اید، آن را در قالب یک گزارش کوتاه سیاستی با ما به اشتراک بگذارید.

مسئله را دقیق تعریف کنید، شواهد را ارائه دهید و پیشنهادی مشخص برای تصمیم‌گیری ارائه کنید.

مرکز سیاست‌پژوهی روستایی

پایگاه علمی توسعه روستایی